Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama
Serbest meslek makbuzundaki brüt, stopaj, KDV ve eline geçen net tutarı hesaplar. İki yönlü çalışır: brütten nete ya da 'elime şu kadar geçsin' diyerek netten brüte.
Son güncelleme:
Eline geçecek net
40.000TL
50.000 TL brütten %20 stopaj düşüldü.
- Brüt tutarMakbuzun üzerine yazılan hizmet bedeli.
- 50.000TL
- Gelir vergisi stopajıBrütün %20'i. Alıcı keser ve vergi dairesine yatırır.
- 10.000TL
- Net ücret (stopaj sonrası)
- 40.000TL
- KDV (%20)🔴 KDV brüt üzerinden hesaplanır ve KDV'den stopaj kesilmez.
- 10.000TL
- Makbuz toplamıBrüt + KDV — makbuzun genel toplamı.
- 60.000TL
- Kasana girenNet ücret + tahsil edilen KDV. KDV'yi beyan edip devlete ödeyeceksin.
- 50.000TL
- KDV brüt tutar üzerinden hesaplanır ve KDV'den stopaj KESİLMEZ. Stopaj yalnız hizmet bedeline uygulanır — bu üçlü sık karıştırılıyor.
- Stopaj oranı işin türüne göre değişir; serbest meslek ödemelerinde yaygın oran %20 olmakla birlikte telif ve bazı özel kazançlarda farklı oranlar uygulanır. Oranı işine göre gir.
- Kesilen stopaj yıl sonunda beyannamende hesaplanan vergiden mahsup edilir; kaybolmaz. Tahsil ettiğin KDV ise senin değil, beyan edip ödemen gereken tutardır.
Kullanılan formül
Sonucun nereden geldiğini gizlemiyoruz — hesabı elle de doğrulayabilirsin.
- Brütten nete: net = brüt × (1 − stopaj oranı ÷ 100)
- Netten brüte: brüt = net ÷ (1 − stopaj oranı ÷ 100) ← bölme, toplama değil
- KDV = brüt × KDV oranı ÷ 100 ← KDV'den stopaj kesilmez
- Makbuz toplamı = brüt + KDV
- Kasaya giren = net ücret + tahsil edilen KDV
Ölçüyü nasıl alırsın
- 1Hesap yönünü seç: makbuz tutarı mı belli, eline geçecek tutar mı?
- 2Tutarı gir.
- 3Stopaj oranını işin türüne göre yaz — serbest meslekte yaygın oran %20.
- 4Hizmetin KDV oranını gir; tevkifata tabi bir işse tevkifat oranını da ekle.
Sık sorulanlar
Netten brüte çevirmek için nete stopaj eklesem olmaz mı?
Olmaz. Stopaj brütten kesildiği için ters işlem bölmedir: brüt = net ÷ (1 − stopaj oranı). %20 stopajda 100 TL net için brüt 125 TL'dir, 120 TL değil. 120 TL brütten %20 kesilirse net 96 TL çıkar ve hedef tutmaz.
KDV'den de stopaj kesilir mi?
Hayır. Gelir vergisi stopajı yalnız hizmet bedeli (brüt) üzerinden hesaplanır. KDV ayrı bir kalemdir ve ondan gelir vergisi stopajı yapılmaz. KDV tevkifatı ise farklı bir uygulamadır ve ayrı bir alanda hesaplanır.
Kesilen stopaj geri gelir mi?
Kaybolmaz. Yıl sonunda verdiğin gelir vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Kesinti hesaplanan vergiden fazlaysa aradaki fark iade veya mahsup konusu olur.
Tahsil ettiğim KDV benim gelirim mi?
Değil. KDV'yi alıcıdan devlet adına tahsil edersin ve beyan edip ödersin. Kasana girmesi onu gelir yapmaz; kendi alışlarında ödediğin KDV'yi indirdikten sonra kalanı vergi dairesine yatırırsın.