İç ve Dış İskonto Hesaplama
Senet veya çek kırdırırken uygulanan iki iskonto yöntemini yan yana hesaplar. Aynı oran, iskontonun nominal mi peşin değer mi üzerinden alındığına göre farklı sonuç verir — bankalar genelde daha pahalı olanı kullanır.
Son güncelleme:
Dış iskontoda eline geçen
88.164,38TL
Bankaların kullandığı yöntem. İskonto 11.835,62 TL.
- İç iskontoda eline geçenMatematiksel olarak doğru yöntem. İskonto 10.583,05 TL.
- 89.416,95TL
- İki yöntem arasındaki fark🔴 Aynı %48 oranıyla, dış iskonto 1.252,57 TL daha pahalı. Fark vade uzadıkça büyür.
- 1.252,57TL
- Dış iskonto tutarıNominal üzerinden hesaplanır.
- 11.835,62TL
- İç iskonto tutarıPeşin değer üzerinden hesaplanır.
- 10.583,05TL
- Dış iskontonun efektif oranı🔴 İlan edilen %48'den yüksek — çünkü iskonto nominalden alınıyor ama eline geçen daha az.
- 54,44%
- Masraflar dahil gerçek yıllık maliyetMasraf girilmedi; efektif oranla aynı.
- 54,44%
- 🔴 İki yöntem AYNI ORANLA farklı sonuç verir. Dış (ticari) iskonto nominal üzerinden, iç (matematiksel) iskonto peşin değer üzerinden hesaplanır. Bankalar genellikle dış iskonto kullanır ve bu, senin 1.252,57 TL daha az almana yol açar.
- Dış iskontonun ilan edilen oranı %48 ama gerçek maliyeti %54,44. Teklif karşılaştırırken efektif orana bakmak gerekir.
- İki yöntemin farkı vade uzadıkça ve oran yükseldikçe büyür. Kısa vadeli senetlerde fark küçük kalır.
- Banka komisyonu, BSMV ve diğer masraflar eline geçeni ayrıca düşürür. Bunları da girerek gerçek maliyeti görmek gerekir.
Kullanılan formül
Sonucun nereden geldiğini gizlemiyoruz — hesabı elle de doğrulayabilirsin.
- t = vadeye kalan gün ÷ 365
- DIŞ (ticari) iskonto = nominal × oran × t → peşin değer = nominal − iskonto
- İÇ (matematiksel) iskonto: peşin değer = nominal ÷ (1 + oran × t)
- Dış iskontonun efektif oranı = (iskonto ÷ peşin değer) × (365 ÷ gün)
Ölçüyü nasıl alırsın
- 1Senet ya da çekin nominal tutarını gir.
- 2Vadeye kalan gün sayısını ve bankanın verdiği yıllık iskonto oranını yaz.
- 3Komisyon ve masrafları da ekle; eline geçen net tutarı görürsün.
- 4🔴 Bankaya hangi yöntemi uyguladığını sor — iki sonuç arasındaki fark cebinden çıkıyor.
Sık sorulanlar
İç ve dış iskonto arasındaki fark ne?
İskontonun hangi tutar üzerinden hesaplandığı. Dış iskonto nominal (vade sonu tutar) üzerinden, iç iskonto peşin değer üzerinden hesaplanır. Aynı oranla dış iskonto her zaman daha büyük bir kesinti yapar; matematiksel olarak doğru olan iç iskontodur.
Bankalar hangisini kullanır?
Yaygın uygulama dış (ticari) iskontodur — banka lehine olan yöntem. Sözleşmede ya da teklifte açıkça yazmayabilir; sormakta fayda var çünkü aradaki fark doğrudan eline geçen tutarı azaltıyor.
Efektif oran neden ilan edilenden yüksek?
Dış iskontoda kesinti nominal üzerinden yapılır ama sen daha küçük bir tutarı (peşin değeri) kullanırsın. Faizi gerçekte kullandığın paraya oranladığında oran yükselir. Teklifleri karşılaştırırken bu orana bakmak gerekir.
Fark ne zaman büyür?
Vade uzadıkça ve oran yükseldikçe. Bir aylık bir senette iki yöntem birbirine çok yakın sonuç verir; bir yıllık senette fark belirgin hâle gelir.